In 2016 las ik het boek Profit First van Mike Michalowicz. Wat mij direct aansprak, is dat het de traditionele boekhoudlogica volledig omdraait.

Veel ondernemers sturen hun bedrijf op basis van omzet en kosten. Of nog erger, op basis van het saldo op hun bankrekening. Pas achteraf blijkt hoeveel winst er werkelijk overblijft en hoeveel geld gereserveerd had moeten worden voor belastingen of andere verplichtingen.

Het idee achter deze methode is simpel: reserveer eerst je winst en bepaal daarna pas wat je kunt uitgeven.

In het boek wordt gewerkt met vaste percentages om je inkomsten te verdelen over winst, salaris, belastingen en kosten. Denk bijvoorbeeld aan richtlijnen zoals 5% winst, 50% salaris, 15% belasting en 30% kosten.

Ik merkte dat de percentages uit het boek niet goed aansluiten op de Nederlandse praktijk. In Nederland leiden standaardpercentages vaak tot een verkeerde verdeling van je geld, doordat ze onvoldoende rekening houden met onze belastingregels en jouw eigen situatie. Wat ik in de praktijk zag, is dat ondernemers hierdoor óf te weinig winst reserveren, óf juist onrealistische verdelingen gebruiken die in Nederland simpelweg niet werken.

Daarom ben ik gaan zoeken naar een manier om deze verdeling niet op gevoel, maar op basis van je eigen cijfers en plannen en die wél is gebaseerd op Nederlandse belastingregels. Want de juiste percentages kun je niet raden, maar moet je berekenen op basis van je eigen cijfers.

Dat geeft aantoonbaar meer grip op je cashflow en voorkomt verkeerde financiële keuzes dan werken met algemene richtlijnen.

Wat is de Profit First methode (kort uitgelegd)?

De Profit First methode is een cashflowmanagement systeem waarbij je je inkomsten direct verdeelt over winst, salaris, belastingen en kosten, waarbij je eerst winst reserveert in plaats van achteraf.

Kort antwoord: hoe werkt deze methode?

Je verdeelt je inkomsten direct over winst, salaris, belastingen en kosten
Je reserveert eerst winst in plaats van achteraf
De juiste percentages hangen af van jouw situatie en zijn niet standaard

Wat is de Profit First methode?

De Profit First methode is een manier van cashflowmanagement waarbij je inkomsten direct verdeelt over verschillende categorieën.

In plaats van:

omzet – kosten = winst

werk je met:

omzet – winst = kosten

Door deze simpele aanpassing wordt winst geen restpost meer, maar een bewuste keuze (waarmee je stuurt).

Hoe werkt deze methode in de praktijk?

In de praktijk betekent dit dat je bij elke binnenkomende betaling direct een percentage reserveert voor verschillende doelen. In theorie klinkt dit eenvoudig, maar in de praktijk blijkt het lastig om de juiste percentages te bepalen.

Veel ondernemers werken hiervoor met aparte bankrekeningen of een verdeling in hun administratie.

De vier potjes

De inkomsten worden verdeeld over vier hoofdonderdelen:

Winst – een percentage dat je direct apart zet
Salaris – het bedrag dat beschikbaar is voor jouw ondernemersloon
Belastingen – reserveringen voor inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting en btw
Kosten – het resterende bedrag voor bedrijfskosten en uitgaven

Door deze verdeling zie je direct hoeveel geld je kunt besteden en hoeveel je moet reserveren.

Waarom werkt deze methode voor ondernemers?

Het belangrijkste voordeel is dat je vooraf keuzes maakt in plaats van achteraf te analyseren.

Veel ondernemers ervaren daardoor:

meer inzicht in hun cashflow
structurele winstreservering
minder verrassingen bij belastingen
meer controle over kosten

Doordat je eerst winst reserveert, dwing je jezelf om bewuster met uitgaven om te gaan. Deze methode helpt bij je cashflow planning

Hoe pas je zo’n systeem toe in Excel?

Het principe is eenvoudig, maar de uitvoering kan complexer worden. Je moet namelijk rekening houden met:

jouw ondernemingsvorm (eenmanszaak of bv)
belastingen (btw, inkomsten- of vennootschapsbelasting, bijdrage zorgverzekeringswet)
je gewenste netto salaris (als eenpitter of dga)
investeringen (wel cashflow, geen onderdeel van je winst- en verliesrekening)
afschrijvingen (geen cashflow, maar wel onderdeel van je winst- en verliesrekening)
aflossingen van leningen (bijvoorbeeld financial lease of andere schulden)
andere verplichtingen (zoals arbeidsongeschiktheidsverzekering en pensioenvoorzieningen)

Daardoor zijn standaard percentages vrijwel nooit correct!

Veel ondernemers proberen dit handmatig te doen, maar lopen dan al snel tegen vragen aan zoals:

hoeveel procent kan ik reserveren voor kosten?
welke belastingen moet ik betalen?
hoe ga ik om met andere verplichtingen?
welke buffer moet ik opbouwen?
hoeveel salaris kan ik uitkeren?

Een Excel-model kan helpen om deze verdeling automatisch te berekenen en inzichtelijk te maken.

Een praktisch hulpmiddel: Profit Planner in Excel

Om dit proces eenvoudiger te maken heb ik de Profit Planner in Excel ontwikkeld.

Deze Excel-template helpt je om je inkomsten automatisch te verdelen over:

winst (inclusief buffer)
salaris
belastingen
kosten

De planner rekent de percentages niet op basis van algemene richtlijnen, maar op basis van jouw eigen situatie en financiële planning. Hierdoor werk je niet met aannames, maar met realistische verdeelsleutels die aansluiten op jouw onderneming.

De planner berekent vervolgens automatisch:

hoeveel winst je realistisch kunt reserveren
hoeveel belasting je moet apart zetten
welk bedrag beschikbaar is voor salaris
hoeveel ruimte er overblijft voor kosten

👉 De percentages worden hierbij niet vooraf gekozen, maar ontstaan op basis van jouw cijfers en planning.

Daardoor wijkt de uitkomst vaak af van algemene richtlijnen, maar sluit deze wél aan op jouw onderneming. Een goede cashflow planning voorkomt verrassingen.

Voorbeeldberekening met de Profit Planner

Om dit concreet te maken, een vereenvoudigd voorbeeld voor een eenmanszaak.

Stel:

omzet: €120.000 (excl. btw)
kosten: €40.000 (excl. btw)
investeringen: €5.000 (excl. btw)
gekozen winstpercentage: 5% van de echte omzet (omzet minus kostprijs verkopen minus voorbelastingen)
gewenst salaris: €36.000 (netto per jaar)
gewenste buffer: 6 maanden kosten en salaris
geen eigen woning, geen auto van de zaak

Stap 1. Exploitatiebegroting maken

We maken eerst de exploitatiebegroting om te berekenen hoeveel winst je maakt. De winst is in dit voorbeeld €80.000. Wil je een goed winstgevend plan maken? Overweeg dan deze template.

Stap 2. Belastingen berekenen

We zetten dan alle belastingen op een rijtje, zodat je precies weet wat je moet betalen aan btw en inkomstenbelasting (inclusief bijdrage zorgverzekeringswet).

Stap 3. Cashflow berekenen

Vervolgens maken we een cashflowberekening. Die laat zien hoe je inkomsten (omzet inclusief btw) worden verdeeld over de verschillende onderdelen. Onderaan de streep zie je wat je overhoudt voor het opbouwen van je buffer en/of vermogen.

Stap 4. Buffer opbouwen

Veel ondernemers kiezen voor een buffer van 3 tot 6 maanden. Vanuit deze buffer kun je je salaris, bedrijfskosten en verplichtingen blijven betalen wanneer de omzet tijdelijk tegenvalt. In dit geval is er al een buffer van 25.000 euro aanwezig en kiezen we ervoor om de rest in 2 jaar op te bouwen.

Stap 5. Potjes verdelen

Tot slot zie je hoe je inkomsten worden verdeeld over de vier potjes. In dit geval is de pot winst inclusief bufferopbouw. Deze percentages zijn helemaal afgestemd op je persoonlijke situatie. In de praktijk zie je dat standaardpercentages zelden overeenkomen met deze berekende uitkomsten.

De planner laat direct zien:

hoeveel winst je kunt reserveren
hoeveel salaris beschikbaar is
hoeveel belasting je moet reserveren
hoeveel ruimte er blijft voor kosten

De Pro-versie bevat daarnaast extra functies zoals:

bufferplanning
dashboards en grafieken
inzicht in vermogensopbouw
ondersteuning voor BV’s met DGA-salaris

👉 Bekijk de Profit Planner in Excel – Pro

Daarmee werk je niet met aannames, maar met cijfers die aansluiten op jouw situatie.

Veelgemaakte fouten bij Profit First

Bij het toepassen van deze methode maken ondernemers vaak dezelfde fouten:

werken met standaardpercentages zonder rekening te houden met Nederlandse belastingen
te laat winst reserveren
belastingen onvoldoende meenemen in de planning
te optimistische percentages gebruiken
geen buffer opbouwen voor mindere tijden
geen onderscheid maken tussen cashflow en winst

Door deze fouten ontstaat alsnog een vertekend beeld van de financiële situatie.

Conclusie

De Profit First methode van Mike Michalowicz is een eenvoudige maar effectieve manier om meer grip te krijgen op je cashflow.

Door je inkomsten direct te verdelen over winst, salaris, belastingen en kosten ontstaat er meer overzicht en controle.

Of je dit nu doet met aparte bankrekeningen of met een Excel-model: het belangrijkste is dat winst geen restpost meer is, maar een bewuste keuze.

Wie dit echt goed wil toepassen, ontkomt er niet aan om dit door te rekenen met een goed model.

Veelgestelde vragen

Hoeveel winst moet je reserveren als ondernemer?
Er bestaat geen vast percentage dat voor iedereen werkt. Het juiste winstpercentage hangt af van je omzet, kosten, belastingdruk en plannen. In de praktijk moet je dit per onderneming berekenen om tot een realistische verdeling te komen.

Hoeveel belasting moet je reserveren?
Ook dit verschilt per situatie. De hoogte van je belasting hangt onder andere af van je winst, ondernemingsvorm, aftrekposten en investeringen. Daarom is het belangrijk om dit vooraf door te rekenen in plaats van te werken met vaste percentages.

Werkt deze methode ook voor een BV?
Ja, maar bij een BV spelen extra factoren zoals het DGA-salaris en vennootschapsbelasting een rol. Daardoor wijkt de verdeling vaak af van die bij een eenmanszaak.

Waarom werken standaardpercentages vaak niet in Nederland?
Omdat de belastingdruk en kostenstructuur per onderneming verschillen. Algemene richtlijnen houden hier geen rekening mee, waardoor ze vaak leiden tot een verkeerde verdeling van je inkomsten.

Hoe bepaal je dan wél de juiste verdeling?
Door je situatie door te rekenen op basis van je omzet, kosten, belastingen, salaris en doelen. Zo krijg je percentages die aansluiten op jouw onderneming in plaats van algemene aannames.

Hoe kun je dit eenvoudig berekenen?
Met een goed Excel-model kun je deze verdeling automatisch laten berekenen op basis van je eigen cijfers en plannen. Met de Profit Planner doe je dat in 10 minuten.